Zabytki

Kościół św. Małgorzaty - Raciborowice
Według Jana Długosza wieś Raciborowice na północny wschód od Krakowa została założona przez rycerza Racibora Wojciechowicas, od którego pochodzi nazwa wsi. Pierwszy drewniany kościół w miejscowości został zbudowany po 1273, podczas gdy murowany zaczął wznosić ksiądz Paweł z Zatora. Wzniósł on prezbiterium i rozpoczął budowę zakrystii. Prace budowlane kontynuował Jan Długosz, który wieś Raciborowie otrzymał na własność, gdy został kanonikiem kapituły krakowskiej. Wybudował on nawę i kruchtę od strony północnej, a nad prezbiterium wykonał sklepienie. Zbudowano również dzwonnice ceglano-kamienną z drewnianą górną częścią (obecnie drewniana część dzwonnicy pochodzi z XIX wieku). Prace trwały w latach 1470-1476 i ta data zakończenia zapisana jest na wmurowanej w ścianę kruchty tablicy. W kościele możemy spostrzec dwa ślady powiązań z Długoszem wskazujące na to, że on był odpowiedzialny za budowę kościoła.
Nad głównym wejściem znajduje się herb Wieniawa przedstawiający głowę byka – był to herb używany przez Długosza. Herb ten pojawia się jeszcze kilkukrotnie w świątyni. Oprócz tego w świątyni można znaleźć drugi herb. Trzy złote korony na błękitnym tle, będące herbem kapituły krakowskiej, której kanonikiem był Długosz, a który pełnił też funkcję patrona świątyni w Raciborowiach. Mimo kilkukrotnych renowacji i konserwacji przez następne pięćset lat, bryła świątyni nie uległa żadnym zmianom. Stanowi to ewenement nad skalę Polski. Istniał jeszcze jeden kościół fundacji długoszowskiej, jednak tamten nie przetrwał w nienaruszonym i historycznym stanie pierwszej wojny światowej.

W czasach, gdy był klerykiem Karol Wojtyła spędził w Raciborowicach wakacje, co poruszył w swojej książce autobiograficznej „Dar i Tajemnica”.

Kościół św. Jakuba - Więcławice Stare
Drewniany kościół św. Jakuba w Więcławicach Starych wraz z dzwonnicą i swoim otoczeniem jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego, znajduje się on także, na Szlaku Architektury Drewnianej województwa małopolskiego oraz leży na trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba.  Kościół ten został zbudowany w 1748 roku przez cieślę Mateusza Wydolnego, a po gruntownej przebudowie w 1757 roku został konsekrowany. W 1868 roku od strony południowej dobudowano do niego zakrystię. Kościół zbudowany jest z drewna modrzewiowego, na podmurówce w stylu barokowym. Drewniana dzwonnica pochodzi z 1864 roku.

Apteka - Zerwana
W Zerwanej przy drodze krajowej 7 znajduje się stara apteka. Wybudowana w 1917 roku przez aptekarza Maksymiliana Jarzębińskiego herb Dąbrowa. Według źródeł Jarzębiński przybył do Michałowic prawdopodobnie w 1912 roku i tu rozpoczął działalność apteczną. Oprócz tego pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Pożarniczego. Po drugiej wojnie światowej, apteka Jarzębińskiego – prowadzona wtedy przez Salomeę Jarzębińską była jedyną apteką w gminie. Została jednak zamknięta w końcówce rok 1948 przez władze komunistyczne i ich politykę wymierzoną we właścicieli prywatnych sklepów. Apteka jest murowanym z cegły obiektem na rzucie prostokąta, otynkowanym na biało i zbudowanym w stylu późnego historyzmu. Nad łukiem wejściowym prowadzącym dalej znajduje się napis „APTEKA”. W ogrodzie położonym przy domu znajduje się pochodząca z XVIII wieku kaplica z figurą św. Jana Nepomucena. W starej aptece znajduje się oryginalne pochodzące z 1917 roku wyposażenie Sali ekspedycyjnej. Są tu m.in. wagi, szkło apteczne, czy meble. 

Obiekt jest własnością prywatną i nie jest udostępniony do zwiedzania.

Dwór - Książniczki
Historia Książniczek i dworku położonego w tej miejscowości sięga średniowiecza i XIV wieku, należała wtedy do kolegiaty św. Floriana z krakowskiego Kleparza. Przechodziła ona z rąk do rąk i w XVIII była własnością Akademii Krakowskiej, aż do czasu przejęcia jej przez władze carskie po powstaniu listopadowym. W 1886 majątek kupił Władysław Zgierski-Strumiłło, a już w 1896 rozpoczął przebudowę drewnianego dworu na murowany. Ogród i sad dworski zostały wycięte podczas pierwszej wojny światowej. W roku 1945 majątek został przejęty przez skarb państwa a dwór przeznaczono na mieszkania socjalne dla najbiedniejszych mieszkańców wsi. Jednak wkrótce w zachodniej części dworu powstał sklep spożywczy, a we wschodniej świetlica i biblioteka. Niestety w latach 80. XX wieku dwór został opuszczony i zdewastowany. W 2004 roku spadkobierca Strumiłły odkupił dworek, który już w 20026 sprzedał wraz z ogrodem nowemu właścicielowi. Budynek został wyremontowany w 2013 roku.
 

Dwór - Michałowice
Znajdujący się w Michałowicach zespół dworski składa się z dworu, stajni, parku oraz zrujnowanego spichlerza. Jego historia jest powiązana z historią Michałowic. Od XIII do XVIII wieku wieś Michałowice należała do zakonu bożogrobców z Miechowa, natomiast w 1788 roku wieś otrzymał Hugo Kołłątaj. Wzniósł on tutaj drewniany dworek. Majątek wraz z dworkiem przechodził z rąk do rąk, aż trafił on w ręce Tadeusza Radwana Dąbrowskiego w 1830 roku. Wraz z żoną zaczęli oni budowę nowego dworu oraz zespołu folwarcznego, których zaprojektowanie powierzono Teodorowi Talowskiemu. Do czasu powstania nowego dworu w 1897 roku Dąbrowscy mieszkali w starym drewnianym dworze, który następnie rozebrano. Tutaj w nowym dworze Tadeusz Dąbrowski ugościł Pierwszą Kompanię Kadrową po ich przekroczeniu granicy i obaleniu słupów granicznych na górze michałowskiej. Na pamiątkę tego wydarzenia co roku 6 sierpnia odbywa się marsz, a w ogrodach dworku spotkanie i poczęstunek. W trakcie Pierwszej Wojny Światowej dworek służył jako lazaret, a po Drugiej został znacjonalizowany. Wtedy znajdował się tutaj bank spółdzielczy, magazyn i biura Samopomocy Chłopskiej. Niestety pożar dworku w 1979 zmienił budynek w ruinę, która została kupiona w połowie lat 80. przez rodzinę Lorenzów, którzy rozpoczęli odbudowę i mieszkają tam do tej pory. Na około dworku znajduje się park, istniejący już za życia Kołłątaja. Obecnie w parku możemy podziwiać między innymi największy okaz krzaczastej formy derenia właściwego – drzewa dającego owoce nieco podobne w wyglądzie do pomidorów koktajlowych. 

Obiekt jest własnością prywatną

Dwór - Sieborowice
Pierwsze wzmianki pisane na temat Sieborowic pochodzą z 1337 roku, przez setki lat zmieniała właścicieli, wśród nich była Akademia Krakowska. Pod koniec XIX wieku właścicielami Sieborowic ostała rodzina Zakrzeńskich, wiadomo, że wtedy w Sieborowicach stał drewniany, parterowy dwór. W 1882 roku Bolesław Zakrzeński dobudował nowy murowany budynek. W sumie zespół dworski składał się z dwóch murowanych spichlerzy, stajni, kuźni, rządcówki przebudowanej na chlewnie oraz wozowni. W 1944 roku wskutek reformy rolnej majątek został znacjonalizowany a Zakrzeńscy zostali zmuszeni do opóźnienia majątku. Niedługo potem okoliczna ludność ograbiła dwór. Budynek przeznaczono na szkołę ludową pod patronatem Towarzystwa Uniwersytetów Ludowych, ale już 14 lipca 1947 roku zdewastowany budynek został przekazany Państwowemu Domowi Dziecka i 15 grudnia wprowadziły się do niego dzieci.

Dwór  - Młodziejowice
Zespół dworski w Młodziejowicach składający się z dworu, młyna oraz parku są obiektem wpisanym do rejestru zabytków nieruchomych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie. Na początku dwór należał do rodziny Młodziejowskich herbu Starykoń. W XVI wieku nastąpiło kilka zmian we własności, ale ostatecznie w 1586 roku dwór odkupił Jacek Młodziejowski herbu Ślepowron. Przy dworze istniała wtedy papiernia, która zniszczona została w czasie Potopu Szwedzkiego. Również w XVI wieku istniał zbór ariański. W XIX wieku właścicielem dworu został Franciszek Gawroński i to on stworzył ogród wokół dworu, a pozostałości tego dworu dotrwały do dzisiaj. Będący częścią zespołu młyn spłonął, a w latach trzydziestych XX wieku na jego miejscu zbudowano nowy młyn wodny.

Ogród Dworski - Zagórzyce Dworskie
W XV wieku wieś Zagórzyce była własnością Zygmunta Zagórskiego. Jednak od VI do XVII wieku była własnością klasztoru cystersów z Jędrzejowa, jednak spisy z lat 1783-1391 wspominają dwór i folwark. Wieś przez lata należała do różnych rodzin szlacheckich. Po drugiej wojnie światowej właściciel dóbr został rozstrzelany w lesie Maszkowskim. Jego siostra rozsprzedała ziemie, a dworek podarowała społeczności na cele oświatowe. Ten pochodzący z 1863 roku dwór utracił wartość zabytkową w 1964 roku, kiedy wyburzono werandę i w miejscu dachu nadbudowano płaskie piętro. Park i ogród dworski powstał w XVIII wieku na trzech tarasach w stylu ogrodu włoskiego. W XIX wieku został przekształcony w park krajobrazowy, a w XIX i XX wieku utworzono tu ogród modernistyczny. Park jest wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.